Andy warhol, andy warhol
resimleri, andy warhol belgeseli, andy warhol kimdir, andy warhol
kim, andy warhol filmleri, andy warhol özgeçmiş, andy
warhol biyografi, warhol resimler warhol resim, sanat fabrikası,
andy warhol pictures, andy warhol pics, pop art, andy warhol pop art,
Rus asıllı Amerikalı
ressam, tasarımcı, film yapımcısı, yönetmen, prodüktör
ve yazar. Gerçek adı Andrew Warhola'dır. Pop Art
akımının en önemli temsilcilerinden biri olan Warhol, popüler
kültürün en önemli ikonlarından biridir. Seri
üretimin, seri üretim nesnelerinin sıkça
kullanılması temeline dayanan sanatında Warhol, resimlerini afiş
tekniği ile çoğaltmıştır. Baskılama tekniğiyle çoğaltma
Warhol’un önderliğinde Pop Art’ın en önemli tekniği
olarak öne çıkmaktadır. Bu tekniği kullanarak yaptığı
Marilyn Monroe tablosu sanatçının en çok
bilinen işlerindendir. Ayrıca Campbell marka çorba kutusu ve
tasarımlarında kullandığı Coca Cola şişeleri de Warhol
klasikleri arasındadır. "Gelecekte herkes 15 dakikalığına
ünlü olacak", “Her şey poptur, pop her
şeydir." söylemleriyle de tanınan Warhol'un 1966'da
çektiği "Chelsea Girl" adlı filmi, ticari
salonlarda gösterilen ilk underground film olarak tarihe
geçmiştir. Yaşam tarzının marjinalliği ile her zaman
dikkat çeken sanatçı beyaz perde de birçok kez
canlandırılmıştır. The Doors, Basquiat, I Shot
Andy Warhol, 54, Factory Girl, Andy Warhol: A
Documentary Film bu yapımlardan en önemlileridir. The
Rolling Stones, Bob Dylan ve John Lennon gibi
önemli isimlere yaptığı albüm kapakları ve tasarım
çalışmaları da bulunan Warhol için David Bowie
1971’de “Andy Warhol” isimli bir şarkı kaydetmiştir.
Velvet Undreground'ı keşfeden Warhol, grubun ilk albümünün
prodüktörlüğünü de yapmıştır. Albüm
müzik eleştirmenlerince "O zamana kadar yapılmış en
etkileyici albüm" olarak nitelendirilmiştir...
Ağustos 1928'de
Pittsburgh, Pennsylvania, Amerika'da dünyaya
geldi. Babası Andrej Warhola Rus, annesi Julia Warhola
ise Slovak kökenliydi ve Rusya'dan Amerika'ya göç
etmişlerdi. İnşaat işçisi olan babası daha sonraları
maden işçisi olarak çalışmıştı. Warhol ilkokul
üçüncü sınıfta St.Vitus denen ve ömrü
boyunca etkilerinden kurtulamayacağı bir hastalığa yakalandı.
Sinir sistemini zedeleyen, zaman zaman istem dışı hareketler
yapmasına neden olan bu hastalık yüzünden Warhol zaman
zaman yatağa bağlı yaşıyordu. Bu süreç içinde
hastalık hastası olan, hastanelerden ve doktorlardan korkmaya
başlayan küçük Warhol, okulda da kendini dışlanmış
hissediyordu. Yatalak olduğu dönemlerde çizimler yapan,
radyo dinleyen ve film yıldızlarının posterlerini biriktiren
Warhol için bu dönem kişiliğinin gelişmesinde oldukça
önemli olacaktı.
1945 yılında liseyi bitiren Warhol, 1949
yılında sanata olan tutkusu yüzünden Pittsburgh’daki
Carnegie Mellon Üniversitesi’nde sanat eğitimi aldı. Warhol,
1949’da New York’a taşınarak illüstratör
olarak çalışmaya başladı. Glamour Dergisi'nin sanat
editörü Tina Frederiks'le tanıştıktan sonra dergi
için çizimler yapmaya başlayan Warhol'un aldığı ilk
iş, "Başarı, New York'ta Bir İş Sahibi Olmaktır"
başlıklı yazıya hazırladığı illüstrasyonlardı. Yazı
yayınlandığında ismi yanlışlıkla Andy Warhol olarak yazılan
tasarımcı o günden sonra soyadının son harfini hiç
kullanmadı. Sade ancak karakteristiği olan mürekkep
çizimleriyle kısa zamanda adını duyurdu. Warhol'un erken
dönem çalışmaları daha sonra New York'taki Bodley
Gallery'de sergilenecekti.
İlk solo sergisini 1952'de New York Hugo
Galerisi'nde açan Warhol, Truman Capote'un hikayelerini
resimlendirmek için çizdiği illüstrasyonları
sanatseverlerle buluşturmuştu. 1953-1955 tarihleri
arasında bir tiyatro topluluğu için sahne tasarımları da
yapan tasarımcı, saçını gümüş rengine boyattı.
Aynı dönemde ilk kitaplarını da yayımlayan Warhol'un
eserleri 1956 yılında New York Modern Sanat Müzesi'nde
sergilendi. Warhol, Miller Ayakkabıları için yaptığı
reklamlarla "35 Yıllık Sanat Yönetmenleri Kulübü
Büyük Ödülü"nü kazandı. Aynı
ödülün bir sonraki yıl da sahibi olan Warhol, 1960
yılında ilk tablolarını yapmaya başladı.
Dick Tracy, Superman Returns, Temel
Reis gibi çizgi roman kahramanlarını resmeden Warhol,
Coca Cola şişelerini de kullanıyordu. Büyük sanat
eleştirmenleri Warhol'un yeteneğinin farkına 1961'de
vardılar ve 1962'de çizimlerini yaptığı dolar
banknotları ve Campbell marka çorba kutusu üzerine
yaptığı tasarımlar, "Yeni Gerçekçilik"
ismi verilen bir pop-art sergisinde sergilendi. Bu sergiyle büyük
başarı kazanan Warhol artık New York'taki sanat çevresi
tarafından isminden övgüyle söz edilen bir tasarımcı
olmuştu. Warhol, 1963 yılında "Fabrika"
adını verdiği stüdyosuna taşınarak "Red Jeckie"
ve "Flower" ismini verdiği resim serilerini çizmeye
başladı. 1964 yılına kadar "Fabrika"da 2000
kadar resim yapan ve bir çok film çeken Warhol, Marilyn
Monroe, Troy Donahue ve Elizabeth Taylor gibi ünlü
isimleri resmettiği çalışmalarıyla da oldukça
popüler olmuştu.
Amerikan popüler kültürünün
öne çıkan imajlarını kullanmayı seven Warhol,
çalışmalarında günlük hayatta herkesin
kullanageldiği nesneleri temel alıyordu. Para, ayakkabı, yiyecek,
ünlüler ve gazete kupürlerini figür olarak
işleyen sanatçı, sıradan ürünleri ya da markaları
işlerinde kullanmasını ise şu şekilde açıklıyordu:
|
|
|
|
|
En zengin ve en fakir tüketici, bu markaları
ortaklaşa kullanabiliyor. Amerika başkanı da Coca-Cola içiyor,
siz de içiyorsunuz. Bu, bir nevi eşitlik anlamına
geliyor.
|
Warhol, kendisiyle yapılan
bir röportajdaysa;
|
|
|
|
|
Birisinin yazdığı kitabı okumaktansa, kendine iç
çamaşır alışını seyretmeyi tercih ederim.
|
demişti.
Warhol çektiği kısa filmlerle Bağımsız
Film Ödülü'nün de sahibi oldu. "Empire"
ve "sleep" isimli iki deneysel uzun metrajlı filmin de
yönetmenliğini yapan Warhol'un Empire isimli filmi sekiz saat
sürüyordu. Empire State Building'in karşısına konulmuş
bir kameranın 8 saat boyunca sabit bir noktada çalıştırılmasıyla
kaydedilen görüntülerden oluşan filmindeki temayı
diğer çalışması "Sleep"te de kullandı. Sleep,
uyumakta olan birinin 6 saatlik uykusunu görüntülüyordu.
1965 yılında sürpriz bir kararla artık
resim yapmayacağını açıklayan Warhol, bu kararına da 1972
yılına kadar sadık kaldı. Bu süreç içinde
müzik grubu Velvet Undreground'u keşfeden sanatçı,
modellik yapan Nico'yu Lou Reed, John Cale, Sterling
Morrison ve Maureen Tucker'dan oluşan Velvet
Undreground'da vokal yapması için ikna etti ve grubun ilk
albümlerinin prodüktörlüğünü de yaptı.
Albüm müzik eleştirmenleri tarafından "O döneme
kadar yapılmış en etkileyici albüm" olarak göklere
çıkartıldı ve Warhol, albümün konsepti üzerine
"Exploding Plastic Inevitable" (Kaçınılmaz
plastik patlaması) isimli multimedya bir gösteri hazırladı.
Açılışı 1966 yazında gerçekleşen gösteride
ana sahnede grup müzikal performansını gösterirken, yan
sahnelerde müzikle uyumlu görsel unsurlar kullanılıyor,
renkli ışıklar ve filmler sahneye ve grubun üzerine
yansıtılıyordu. Gösterinin seyirci üzerindeki etkisi şok
edici oldu ve daha sonra Lou Reed'in biyografisini yazacak olan Diana
Clapton gösteri için "Cehennemin bekleme salonu"
ifadesini kullandı. Velvet Underground'la Andy Warhol'un yolları
Lou Reed'in gruba yeni bir prodüktör bulmasıyla ayrıldı.
3 Haziran 1968'de Warhol'a, radikal bir
feminist olan Valerie Solanis tarafından suikast girişiminde
bulunuldu. Anında tutuklanan Solanas, Warhol için “Hayatım
üzerinde bu kadar kontrol sahibi olmasından rahatsızdım”
açıklamasında bulundu. Ağır yaralı olarak hastaneye
kaldırılan Warhol ise göğsünden aldığı üç
yara nedeniyle önce öldü sanılmıştı. Ancak kalp
masajıyla hayata döndürülen sanatçı iki ay
kadar yatağa bağlı yaşamak zorunda kaldı.
70'li yıllarda biraz daha sakin bir hayat sürme
kararı alan Warhol, zamanının çoğunu Michael Jackson,
Mick Jagger, Liza Minelli gibi ünlü isimlerin
portrelerini yapmaya ayırdı. Bu dönemde “Interview”
isimli dergiyi de kuran sanatçı, “The Philosophy of Andy
Warhol” isimli kitabını da yayımladı.
80’lerde maddi olarak çok güçlenen
Warhol, Jean-Michel Basquiat'ın da aralarında olduğu genç
sanatçılara destek vermeye başladı. Andy Warhol 22 Şubat
1987’de, 58 yaşındayken New York’ta hayata
gözlerini yumdu. Yoko Ono’nun konuşmacı olarak
katıldığı bir cenaze töreni ile Pensilvanya’daki Bethel
Park mezarlığına defnedilen Warhol, sıra dışı tarzına rağmen
kendini her zaman dini bütün bir insan olarak tanımlamış,
fırsat bulduğu her an New York’taki kimsesizler evlerinde gönüllü
olarak çalışmış, sık sık kiliseye gitmiş, rahip olmak
için eğitim gören yeğenini her açıdan
desteklemişti.
Amerika’nın tek sanatçıya adanmış en büyük
müzesi, Pensilvanya’daki Andy Warhol Müzesi'dir.
İçinde sanatçıya ait yaklaşık 12,000 çalışma
bulunmaktadır. New York’ta Warhol Vakfı, Slovakya’da
da bir Warhol Aile Müzesi vardır.